De nieuwe EU-huisdierenverordening – officieel Verordening (EU) 2026/1818 betreffende het welzijn van honden en katten en de traceerbaarheid ervan – is aangenomen: het Europees Parlement stemde op 28 april 2026 in, de Raad op 22 mei 2026. Op 10 augustus 2026 werd de verordening gepubliceerd in het Publicatieblad en sinds 30 augustus 2026 is zij van kracht. De regels worden echter stapsgewijs van toepassing: de meeste gelden vanaf 31 augustus 2028, en het fokverbod voor extreme fysieke kenmerken pas vanaf 1 juli 2030. Hier lees je wat er concreet gaat gebeuren, voor wie dit geldt en per wanneer.
De belangrijkste vernieuwingen op een rij
Tot nu toe leek dierenwelzijn in Europa op een juridische lappendeken. In Duitsland stelden de dierenwelzijnswet (TierSchG) en het hondenbesluit (TierSchHuV) al regels, terwijl die in andere landen ontbraken – mazen in de wet waar malafide vermeerderaars misbruik van maakten. De verordening zorgt voor het eerst voor uniforme EU-brede minimumnormen. De kernpunten:
- Fokverbod bij overmatige fysieke kenmerken (vanaf 1 juli 2030): Fokbedrijven mogen honden en katten met overmatige fysieke kenmerken die een hoog risico vormen voor hun welzijn of dat van hun nakomelingen, niet meer inzetten voor de fokkerij. Welke kenmerken hieronder vallen, stelt de Europese Commissie uiterlijk op 30 juni 2030 vast.
- Inteeltverbod: Paringen tussen ouders en nakomelingen, broers en zussen, halfbroers en halfzussen en grootouders en kleinkinderen zijn verboden – uitzonderingen mogen door instanties alleen worden vergund voor het behoud van lokale rassen met een kleine genenpool.
- Chip- en registratieplicht voor alle honden: Elke hond moet worden gechipt en geregistreerd in een nationale databank – met ruime overgangstermijnen, met name voor particuliere houders.
- Verbod op verminkingen: Fokkers, handelaren en asielen mogen geen oren of staarten meer couperen en geen nagels of stembanden laten verwijderen zonder medische noodzaak. In Duitsland is couperen vandaag de dag al principieel verboden.
- Verbod op pijnlijke hulpmiddelen in bedrijven: Fokkers, handelaren en asielen mogen geen prikbanden en geen wurgkettingen zonder stop meer gebruiken; ook slaan, elektrische prikkels en het optillen aan oren of staart zijn verboden.
Extreme fokkerij: wat de verordening echt verbiedt – en vanaf wanneer
In Duitsland is extreme fokkerij (in het Duitse recht: Qualzucht) reeds verboden volgens § 11b van de dierenwelzijnswet, en sinds 2022 mogen honden met erfelijke kenmerken van extreme fokkerij niet meer worden tentoongesteld. De wet noemt echter geen rassen – of er sprake is van extreme fokkerij, wordt per individueel geval beoordeeld. Een geplande wettelijke lijst met symptomen uit 2024 is niet in werking getreden.
De EU-verordening vult dit aan met een Europese regel: vanaf 1 juli 2030 mogen fokkerijen geen honden meer inzetten met overmatige fysieke kenmerken. Voordat een fokker een dier laat dekken dat mogelijk zo'n kenmerk vertoont, moet een dierenarts of een deskundige onder toezicht van een dierenarts worden ingeschakeld om dit te beoordelen. Welke kenmerken dit exact betreft – zoals een extreem verkorte snuit –, bepaalt de Commissie vóór medio 2030 op basis van een advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA).
Belangrijk om te weten: de verordening verbiedt geen hondenrassen, en het houden van een hond met dergelijke kenmerken blijft toegestaan. De regels zijn gericht op fokkerijen, handelaren, asielen en organisatoren van evenementen. Vanaf 31 augustus 2028 mogen er bovendien op shows en wedstrijden geen honden met overmatige fysieke kenmerken of gecoupeerde oren en staarten meer worden getoond – het deel dat betrekking heeft op uiterlijke kenmerken geldt echter pas zodra de Commissie deze officieel heeft vastgelegd. Strengere nationale wetten, zoals de Duitse dierenwelzijnswetgeving, blijven van kracht. Wil je weten waar je bij een bepaald ras op moet letten? Neem dan een kijkje in ons rasoverzicht.
De nieuwe chip- en registratieplicht: wie moet wanneer in actie komen?
Tot op heden was er in Duitsland geen landelijk uniforme chipplicht voor alle honden; de regels verschilden per deelstaat. De verordening brengt daar verandering in: elke hond moet voorzien zijn van een microchip en worden geregistreerd in een nationale databank, uiterlijk op de leeftijd van drie maanden of vóór verkoop. De databanken van de lidstaten worden gekoppeld via een EU-indexsysteem. Dit bemoeilijkt de illegale grensoverschrijdende handel in pups en helpt vermiste honden sneller te herenigen met hun baasje.
De overgangstermijnen die belangrijk zijn om te kennen:
- Fokkers, handelaren en iedereen die honden verkoopt of herplaatst: vier jaar na inwerkingtreding, oftewel vanaf 30 augustus 2030.
- Particuliere hondeneigenaren die hun hond niet verkopen: tien jaar na inwerkingtreding, oftewel vanaf 30 augustus 2036 (voor katten geldt een termijn van 15 jaar).
- Reeds gechipte honden: een reeds aanwezige, leesbare microchip die vóór augustus 2028 conform de geldende wetgeving is geplaatst, blijft geldig.
Zelfs als je als particulier baasje nog ruim de tijd hebt: chippen en registreren is nu al de moeite waard – het is een kleine ingreep die onmisbaar is als je hond ooit wegloopt. Meer tips voor het dagelijks leven met je hond lees je in ons kenniscentrum.
Wat verandert er voor fokkers en bij de aankoop van een pup?
Fokkerijen moeten zich registreren bij de autoriteiten en krijgen bindende minimumnormen opgelegd – onder andere voor huisvesting, verzorging en de voortplanting van de moederdieren. Wie maximaal twee nesten per jaar fokt voor de verkoop, hoeft slechts aan een deel van deze verplichtingen te voldoen; het verbod op extreme fysieke kenmerken en het inteeltverbod gelden daarentegen zonder uitzondering voor alle fokkers.
Ook de online verkoop wordt transparanter: wie online een hond aanbiedt, moet verplicht informatie over verantwoord houderschap in de advertentie opnemen, en kopers ontvangen bij aankoop een bewijs van identificatie en registratie. Honden die vanuit derde landen naar de EU worden gebracht voor de verkoop, moeten volgens gelijkwaardige dierenwelzijnsnormen zijn gefokt en gehouden.
Voordat al deze regels volledig van kracht zijn, duurt het nog enkele jaren. Bij de aanschaf van een pup blijft het dan ook belangrijk om kritisch te blijven: vraag naar de originele gezondheidsonderzoeken van de ouderdieren en mijd fokkers die adverteren met extreme uiterlijke kenmerken. Wetenschappelijk onderbouwde informatie over fokgerelateerde aandoeningen vind je bij het Qualzucht-Evidenz-Netzwerk (QUEN).
Conclusie: een belangrijke stap – met lange termijnen
De EU-huisdierenverordening legt voor het eerst Europese minimumnormen vast tegen extreme fokkerij, inteelt en illegale puppyhandel. Dierenwelzijnsorganisaties plaatsen vraagtekens bij de lange overgangsperiodes, maar de basis ligt er: vanaf 2028 worden de meeste regels van kracht, en vanaf 2030 volgen het fokverbod op overmatige fysieke kenmerken en de registratieplicht voor fokkers en handelaren.
Voor jou als hondenbezitter of toekomstig baasje betekent dit dat er niet van de ene op de andere dag iets omslaat, maar de koers is helder: weg van extreme uiterlijkheden en voorrang voor een gezonde hond. HonestDog ondersteunt je hierbij met gecontroleerde, gezondheidsgerichte fokkers en deskundige informatie over rassen, gezondheid en verantwoord houderschap.
FAQ: veelgestelde vragen over de EU-huisdierenverordening
Vanaf wanneer gelden de regels rond extreme fokkerij uit de EU-huisdierenverordening?
Verordening (EU) 2026/1818 is sinds 30 augustus 2026 van kracht. Het fokverbod voor dieren met overmatige fysieke kenmerken geldt echter pas vanaf 1 juli 2030 en uitsluitend voor fokbedrijven; welke kenmerken hier exact onder vallen, stelt de Europese Commissie tegen die tijd vast. De meeste overige bepalingen, zoals die voor tentoonstellingen, inteelt en couperen, gelden vanaf 31 augustus 2028.
Moet ik mijn hond nu direct laten chippen?
Op basis van de EU-verordening is dat nog niet direct verplicht: voor particuliere eigenaren die hun hond niet verkopen, gaat de identificatie- en registratieplicht pas in op 30 augustus 2036. Wel hanteren sommige regio's of landen nu al een verplichte chipplicht – en het is sowieso aan te raden, zodat je hond snel weer thuis is mocht hij onverhoopt ontsnappen.
Wat betekent de verordening voor rassen zoals de mopshond of de Franse bulldog?
De rassen zelf worden niet verboden en wie al zo'n hond heeft, hoeft deze absoluut niet af te staan. Vanaf 1 juli 2030 mogen fokkers echter geen dieren met overmatige fysieke kenmerken meer gebruiken voor de fok – en voorafgaand aan een dekking met een dier dat dergelijke kenmerken kan vertonen, is een beoordeling door een dierenarts vereist. Dit moet ervoor zorgen dat deze rassen op de lange termijn weer gezonder worden gefokt.
Bronnen
- Verordening (EU) 2026/1818 betreffende het welzijn van honden en katten en de traceerbaarheid ervan (EUR-Lex)
- Europees Parlement: Wetgevingsprocedure 2023/0447(COD)
- Raad van de EU: Goedkeuring van de verordening (22 mei 2026)
- § 11b Tierschutzgesetz – Verbot von Qualzüchtungen
- § 10 Tierschutz-Hundeverordnung – Ausstellungsverbot
- Qualzucht-Evidenz-Netzwerk (QUEN)