Hawańczyk czy maltańczyk? Uczciwe porównanie ras

Najważniejsza różnica między hawańczykiem a maltańczykiem dotyczy budowy ciała, umaszczenia i odporności na co dzień. Maltańczyk jest zawsze śnieżnobiały, drobniejszej budowy i nieco bardziej wrażliwy. Hawańczyk ma wiele barw, jest trochę krępszy i często okazuje się wytrzymalszym kompanem do zabawy. Dlatego hawańczyk idealnie pasuje do żywiołowych rodzin z dziećmi, a łagodny maltańczyk świetnie odnajdzie się w spokojniejszych domach singli, par lub seniorów.

Dlaczego decyzja między hawańczykiem a maltańczykiem bywa tak trudna?

Kto szuka małego, przyjaznego psa do towarzystwa, który mało gubi sierść i będzie szczęśliwy także w mieszkaniu w mieście, niemal automatycznie trafia na pytanie: hawańczyk czy maltańczyk? Na pierwszy rzut oka te dwa maluchy wyglądają jak bliscy krewni. To nie przypadek, bo obie rasy należą do grupy 9 FCI (psy ozdobne i do towarzystwa) i wywodzą się z historycznej rodziny tzw. piesków bichon.

Jeśli oba psy mają praktyczną krótką fryzurę (tzw. strzyżenie „na szczeniaka”), a hawańczyk akurat ma jasną, kremową lub białą sierść, nawet doświadczeni opiekunowie mają problem, by odróżnić je na psim wybiegu. Mimo to obie rasy przez stulecia kształtowały się w zupełnie różnych zakątkach świata, a właśnie ta historia do dziś wpływa na ich usposobienie, zdrowie i wymagania wobec Ciebie jako opiekuna.

Maltańczyk już w starożytności był ceniony w basenie Morza Śródziemnego jako szlachetny piesek salonowy zamożnej górnej warstwy społeczeństwa. Hawańczyk natomiast powstał z europejskich przodków typu bichon na Karaibach. Na Kubie rozwinął się w zwinnego, przystosowanego do różnych warunków psa rodzinnego, który równie dobrze radził sobie w subtropikalnym klimacie, jak w gwarnych domach. Żeby przekonać się, czy maltańczyk czy hawańczyk będzie lepszym wyborem dla Twojego życia, warto zajrzeć głębiej za uroczą fasadę z oczu jak guziczki i jedwabistej sierści.

Jak odróżnić hawańczyka od maltańczyka wyglądem?

Zanim zagłębimy się w usposobienie obu psów, już wygląd zewnętrzny daje wyraźne wskazówki. Gdy stoisz przed dwoma dorosłymi psami w pełnej szacie, różnicę między hawańczykiem a maltańczykiem rozpoznasz od razu po trzech cechach: kolorze, strukturze sierści i proporcjach.

Umaszczenie i struktura sierści

W oficjalnym wzorcu rasy FCI dla maltańczyka nie ma żadnych kompromisów: pies jest śnieżnobiały. Dopuszczalny jest jedynie blady odcień kości słoniowej. Jego sierść jest ciężka, lśniąca, jedwabista i opada zupełnie prosto jak płaszcz aż do ziemi, bez loków i fal. Maltańczyk nie ma też żadnego podszerstka.

Hawańczyk natomiast to prawdziwa genetyczna niespodzianka. Według oficjalnego wzorca FCI hawańczyka rzadko bywa całkiem biały. Typowe są ciepłe odcienie, takie jak płowy (od jasnego po rudobrązowy), czarny, brąz hawański, szary albo łaciate umaszczenie w każdej możliwej kombinacji. Wiele szczeniąt zmienia odcień jeszcze w pierwszym roku życia – hodowcy często nazywają to „efektem niespodzianki”. Włos okrywowy jest również bardzo długi (do 18 centymetrów), ale wygląda na nieco lżejszy i zwykle jest lekko falowany lub kręci się na końcach. Hawańczyk może mieć słaby podszerstek, ale często nie ma go wcale.

Budowa ciała i rozmiar w porównaniu

Choć obie rasy zaliczają się do małych psów, maltańczyk przy wysokości w kłębie 21–25 centymetrów i idealnej wadze 3–4 kilogramów jest delikatniejszy z nich dwóch. Ma drobne kości, co trzeba uwzględnić podczas szaleństw z dużymi psami lub małymi dziećmi. Hawańczyk przy wzroście 23–27 centymetrów waży zwykle od 3 do 6 kilogramów. Jest nieco bardziej zwarty i muskularny. Kolejną cechą rozpoznawczą jest ogon: hawańczyk nosi go wysoko, zakrzywiony w łuk nad grzbietem i ozdobiony długimi, jedwabistymi frędzlami.

Hawańczyk vs maltańczyk: czym różnią się charakter i temperament?

Obie rasy hodowano w jednym celu: by dotrzymywały towarzystwa człowiekowi, bawiły go i obdarzały uczuciem. Ani w profilu rasy hawańczyk, ani u maltańczyka nie znajdziesz wyraźnego instynktu łowieckiego ani obronnego. Mimo to na co dzień życie z każdym z nich wygląda inaczej.

Hawańczyk: wesoły showman

Znawcy często nazywają hawańczyka małym klaunem – i trafiają w sedno. Jest ekstrawertyczny, ciekawski i uwielbia być w centrum uwagi swojej rodziny. Gdy zauważy, że jakimś ruchem Cię rozśmieszył, będzie powtarzał ten gest raz za razem. Do obcych, gości i innych psów zwykle podchodzi otwarcie i bez obaw. Jego próg frustracji w gwarnej codzienności jest wysoki: kiedy dzieci biegają po salonie albo do drzwi pukają goście, hawańczyk jest w samym środku wydarzeń, zamiast się wycofywać.

Maltańczyk: łagodny cień na czterech łapach

Rzut oka na profil rasy maltańczyk pokazuje charakter równie skory do zabawy, ale w gruncie rzeczy łagodniejszy i bardziej wrażliwy. Hawańczyk chętnie dzieli uczucia sprawiedliwie na całą rodzinę, a maltańczyk nieco częściej wybiera sobie jedną główną osobę. Chce być wszędzie tam, gdzie Ty, i często podąża za swoim człowiekiem z pokoju do pokoju jak mały biały cień. Wobec obcych jest przyjazny, choć w pierwszych minutach bywa nieco bardziej powściągliwy niż jego kubański kuzyn. Ceni harmonię i uporządkowany rytm dnia.

Wychowanie, szczekanie i zostawanie samemu

W kategorii łatwości szkolenia obie rasy dostają najwyższe noty (5 na 5 punktów). Uczą się błyskawicznie, bo chcą sprawiać przyjemność swoim ludziom (tzw. „will to please”). Surowość, podniesiony głos i brak cierpliwości są jednak u tych wrażliwych psów całkowicie nie na miejscu i od razu prowadzą do niepewności. Doświadczeni trenerzy wiedzą, że przy tak uroczych małych psach największym zagrożeniem jest brak konsekwencji opiekunów. Kto ulega błagalnemu spojrzeniu albo przy każdym spotkaniu z innym psem na wszelki wypadek bierze pupila na ręce, szybko wychowa niepewnego szczekacza.

• Czujność: Obie rasy są uważnymi obserwatorami. Szczekają, gdy dzwoni dzwonek do drzwi albo na klatce schodowej słychać nietypowe odgłosy. Dzięki wczesnemu treningowi można jednak łatwo ukierunkować to alarmowanie, tak by psy nie stały się szczekaczami bez końca.
• Problem z samotnością: To największe wyzwanie u obu ras. Jako typowe psy do towarzystwa zarówno maltańczyk, jak i hawańczyk mocno cierpią z powodu lęku separacyjnego, gdy bez przygotowania zostają same na kilka godzin. Zostawanie samemu trzeba ćwiczyć małymi krokami od wieku szczenięcego – na początku w odstępach sekund. W idealnym przypadku dorosłe psy obu ras nie powinny regularnie zostawać same dłużej niż cztery godziny z rzędu.

Pielęgnacja, ruch i utrzymanie: który pies wymaga więcej pracy?

Częsty błąd w rozważaniach „maltańczyk czy hawańczyk” dotyczy linienia. Obie rasy nie mają sezonowej wymiany sierści i prawie nie gubią włosa (1 na 5 punktów w kategorii linienia). Dlatego w wielu przypadkach są ciekawą opcją także dla osób wrażliwych na sierść zwierząt – choć zawsze trzeba wcześniej zrobić test alergiczny bezpośrednio u hodowcy, ponieważ alergie wywołują zwykle białka zawarte w ślinie i łupieżu skóry, a nie sam włos.

Prawda o pielęgnacji sierści

Kto nie linieje, temu sierść rośnie bez przerwy. Dlatego nakład pracy przy pielęgnacji jest u obu ras wysoki (4 na 5 punktów). Bez codziennego czesania i szczotkowania cienka sierść zbija się w kołtuny w ciągu kilku dni, zwłaszcza pod pachami, za uszami i po wewnętrznej stronie nóg. Takie kołtuny boleśnie ciągną skórę i blokują cyrkulację powietrza, co może prowadzić do wyprysków.

W bezpośrednim porównaniu hawańczyk vs maltańczyk ten drugi wymaga jeszcze odrobinę więcej staranności:

1. Kolor biały: Po jesiennym spacerze po lesie biały maltańczyk z sierścią sięgającą ziemi wygląda jak mały mop. Znacznie częściej będziesz musieć opłukiwać go czystą wodą albo łagodnym szamponem dla psów niż brązowego lub szarego hawańczyka, u którego lekki kurz prawie nie jest widoczny.
2. Pielęgnacja oczu u maltańczyka: Wiele maltańczyków ma skłonność do zacieków łzowych – czerwonobrązowego przebarwienia sierści pod oczami, wywołanego płynem łzowym. Okolicę oczu trzeba więc codziennie przemywać miękką, wilgotną ściereczką i osuszać delikatnym dotykiem, aby nie doszło do stanów zapalnych.
3. Fryzjer psi: Wielu opiekunów w przypadku obu ras decyduje się co 6–8 tygodni skracać sierść w salonie groomerskim do łatwej w pielęgnacji długości kilku centymetrów.

Potrzeba przestrzeni i ruch na co dzień

Zarówno hawańczyk, jak i maltańczyk osiągają pełną punktację w kategorii przystosowania do miasta (5 na 5). Nie potrzebują dużego ogrodu i czują się świetnie także w mieszkaniu w bloku – pod warunkiem, że jest winda albo jesteś gotowa lub gotów nosić psa po schodach w górę i w dół, by oszczędzać jego stawy i kręgosłup.

Nie lekceważ jednak ich potrzeby ruchu (poziom energii 3 na 5). To nie są poduszki do leżenia na kanapie, które zadowolą się trzema okrążeniami wokół osiedla. Obie rasy lubią codziennie od godziny do półtorej godziny ruchu na świeżym powietrzu, rozłożonego na kilka spacerów. Hawańczyk bywa przy tym nieco bardziej sportowy: uwielbia agility dla małych psów, aportowanie, trick dogging i pracę węchową z woreczkiem z przysmakami. Maltańczyk również z entuzjazmem uczy się sztuczek i bez problemu towarzyszy Ci w spokojnych wędrówkach, ale przy silnym deszczu czy siarczystym mrozie często woli szybszy powrót do ciepła. Ponieważ obie rasy mają niewiele ogrzewającego podszerstka albo nie mają go wcale, w głębokiej zimie na dłuższych spacerach często potrzebują dobrze dopasowanego płaszczyka.

Jak wygląda zdrowie i długość życia obu ras?

Dobra wiadomość na początek: ani hawańczyk, ani maltańczyk nie należą do ras z tzw. hodowli udręczającej (niem. Qualzucht), o ekstremalnie skróconych pyskach. Obie rasy mają normalną długość kufy, mogą swobodnie oddychać i żyją długo. Hawańczyk dożywa średnio 13–15 lat, maltańczyk z 12–15 latami osiąga niemal identyczny wiek. Istnieją jednak typowe dla ras słabe punkty, które warto poznać przed zakupem.

Typowe choroby u psów miniaturowych

• Zwichnięcie rzepki: U obu ras ryzyko zwichnięcia rzepki jest podwyższone. Rzepka kolanowa (patella) wyskakuje wówczas czasowo lub na stałe ze swojego rowka. Często rozpoznasz to po tym, że pies w biegu nagle na dwa, trzy kroki unosi tylną łapę („podskok”), a potem biegnie dalej normalnie. Rzetelne związki hodowlane wymagają, by zwierzęta rodzicielskie przed użyciem w hodowli zostały zbadane przez lekarza weterynarii pod kątem zwichnięcia rzepki.
• Problemy z zębami: Z powodu małej szczęki zęby maltańczyków i hawańczyków często stoją bardzo ciasno. Ponadto u szczeniąt mleczne kły czasem nie wypadają same (przetrwałe zęby mleczne) i trzeba je usunąć u weterynarza, aby uniknąć wad zgryzu. W dorosłym wieku oba psy mają dużą skłonność do kamienia nazębnego. Regularne szczotkowanie zębów od małego pozwala później zaoszczędzić na kosztownym leczeniu zębów w narkozie.
• Choroby oczu: U hawańczyka odpowiedzialni hodowcy zwracają szczególną uwagę na dziedziczne choroby oczu, takie jak zaćma (katarakta) czy postępujący zanik siatkówki (PRA). U maltańczyka częściej występują zatkane kanaliki łzowe albo podrażnione przez długą sierść spojówki.
• Ryzyko „teacup” u maltańczyka: Na nierzetelnych portalach internetowych często oferuje się tzw. „mini” lub „teacup” maltańczyki, które mają w dorosłości ważyć poniżej dwóch kilogramów. Weterynarze stanowczo przestrzegają przed takimi skrajnymi hodowlami: te psy często cierpią na otwarte ciemiączko (fontanelę), wodogłowie (hydrocephalus), wady serca i zagrażające życiu niedocukrzenie.

Ile kosztują hawańczyk i maltańczyk – zakup i utrzymanie?

Pies z kontrolowanej hodowli z badaniami zdrowia ma swoją cenę. Za zdrowe szczenięta hawańczyka musisz obecnie liczyć się z widełkami od 1800 do 3000 euro. W przypadku szczeniąt maltańczyka z rzetelnej hodowli cena na poziomie około 1500–3000 euro jest bardzo zbliżona.

Ta cena zakupu może wydawać się wysoka jak na tak małego psa, ale odzwierciedla ogromny wysiłek dobrego hodowcy: testy genetyczne zwierząt rodzicielskich, badania oczu i kolan, wysokiej jakości karma, opieka weterynaryjna w czasie ciąży, szczepienia, mikroczip oraz ośmiotygodniowa, czuła socjalizacja w rodzinnym domu. Ponieważ mioty u psów miniaturowych często liczą tylko trzy–cztery szczenięta, stałe koszty hodowcy rozkładają się na niewiele szczeniąt.

Bieżące koszty miesięczne

Pod względem utrzymania obie rasy ze względu na niską wagę należą do tańszych psów, przynajmniej jeśli chodzi o karmę. Mimo to powinnaś lub powinieneś na stałe uwzględnić poniższe miesięczne pozycje:

• Wysokiej jakości karma i gryzaki: Przy wadze 3–6 kilogramów pies potrzebuje tylko małych ilości, ale jakość (wysoka zawartość mięsa, brak cukru) powinna być tym lepsza. Licz się z około 30–50 euro miesięcznie.
• Fryzjer psi i kosmetyki do pielęgnacji: Jeśli nie strzyżesz sierści samodzielnie, wizyta w salonie co 6–8 tygodni kosztuje 50–80 euro – w przeliczeniu około 30–50 euro miesięcznie.
• Weterynarz i ubezpieczenie: Od czasu zmiany taksy opłat dla lekarzy weterynarii (GOT) leczenie znacznie zdrożało. Operacja kolana przy zwichnięciu rzepki albo sanacja zębów u 4-kilogramowego maltańczyka kosztuje niemal tyle samo, co u labradora. Ubezpieczenie zdrowotne lub na operacje (ok. 25–60 euro miesięcznie) jest więc dla obu ras zdecydowanie zalecane.
• Podatek od psa i OC: W zależności od gminy i kraju związkowego wychodzi na to łącznie około 10–20 euro miesięcznie.

Pomoc w wyborze: komu pasuje która rasa?

Nadal wahasz się między hawańczykiem a maltańczykiem? Gdy szczerze przyjrzysz się własnej codzienności, decyzja zwykle szybko staje się jasna. Oto bezpośrednie zestawienie dla różnych sytuacji życiowych:

Rodziny z dziećmi

Tutaj przewagę ma hawańczyk (przyjazność wobec dzieci 5/5 przy 3/5 u maltańczyka). Jest fizycznie nieco wytrzymalszy, łatwiej wybaczy niezgrabny ruch małego dziecka i świetnie bawi się we wspólne gry w piłkę i chowanego w ogrodzie. Drobny maltańczyk lepiej pasuje do rodzin, w których dzieci chodzą już do szkoły i rozumieją, że 3-kilogramowy pies nie jest zabawką i potrzebuje miejsc do wycofania się.

Single, pary i seniorzy

W spokojniejszych domach jednoosobowych lub dwuosobowych maltańczyk naprawdę rozkwita. Cieszy się niepodzielną uwagą swojego opiekuna, uwielbia długie przytulanie na kanapie i wspaniale dostosowuje tempo do starszych, ale jeszcze sprawnych ludzi. Oczywiście hawańczyk także będzie bardzo szczęśliwy u aktywnych seniorów albo singli pracujących z domu, ale często domaga się trochę więcej rozrywki umysłowej.

Początkujący opiekunowie psów

Obie rasy to znakomite psy dla początkujących. Jeśli po raz pierwszy wychowujesz psa i chcesz niekłopotliwego, nieco odporniejszego na pogodę wszechstronnego towarzysza, hawańczyk bywa minimalnie łatwiejszym wyborem, ponieważ wobec bodźców z otoczenia zachowuje się zwykle odrobinę śmielej niż wrażliwy maltańczyk.

Aktywni i miłośnicy sportów kynologicznych

Chcesz nie tylko spacerować, lecz także działać na placu treningowym w agility, hoopers albo dogdancingu? Wtedy hawańczyk ze swoją żywą, chętną do pracy naturą zwykle o włos lepiej pasuje do Twoich planów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można krzyżować hawańczyka z maltańczykiem?

Tak, krzyżówka obu ras bywa oferowana jako „mieszaniec hawańczyk-maltańczyk” albo „Havachon/Havatese”. Ponieważ obie rasy wyjściowe są i tak bardzo podobne pod względem usposobienia i struktury sierści, takie skojarzenie nie daje żadnej korzyści zdrowotnej ani charakterologicznej w porównaniu z psem rasowym z kontrolowanej hodowli. Często takie mieszańce pochodzą od pseudohodowców, którzy nie wykonują badań zdrowia zwierząt rodzicielskich.

Czy hawańczyk albo maltańczyk naprawdę w ogóle nie linieje?

Nie ma ssaka z sierścią, który w ogóle nie gubiłby włosa. Tak jak u ludzi, także u maltańczyka i hawańczyka codziennie wypadają pojedyncze obumarłe włosy. Ponieważ jednak obie rasy nie mają sezonowej wymiany sierści i nie zrzucają (lub prawie nie zrzucają) podszerstka, te luźne włosy zwykle zostają w długim włosie okrywowym i są usuwane przy codziennym szczotkowaniu. Dlatego na kanapie czy ubraniach prawie nie znajdziesz sierści.

Który pies lepiej zostaje sam: maltańczyk czy hawańczyk?

Obie rasy trudno znoszą samotność, ponieważ od stuleci selekcjonowano je pod kątem stałego kontaktu z człowiekiem. Maltańczyk, bardzo silnie skupiony na jednej osobie, ma tendencję do nieco szybszego popadania w stres separacyjny niż hawańczyk. Kto pracuje poza domem na pełny etat i nie może zabierać psa do biura ani zapewnić mu w ciągu dnia opieki bliskich, powinien zrezygnować z obu ras.

Czy hawańczyk i maltańczyk szybko uczą się czystości?

Psy miniaturowe mają mały pęcherz i jako szczenięta trzeba je wynosić na zewnątrz odpowiednio często – na początku co dwie godziny oraz po każdym spaniu, jedzeniu i zabawie. Ponieważ obie rasy są bardzo inteligentne, szybko pojmują zasadę. Ze względów fizjologicznych często jednak dopiero w piątym lub szóstym miesiącu życia pies staje się w stu procentach niezawodnie czysty w domu.

Twoja droga do odpowiedniego towarzysza

Ostatecznie w porównaniu hawańczyk czy maltańczyk nie ma obiektywnego zwycięzcy – obie rasy to wspaniali, lojalni i pełni radości towarzysze, którzy wnoszą do Twojego domu mnóstwo ciepła. Barwny hawańczyk ze swoim odpornym urokiem figlarza zachwyca przede wszystkim rodziny i aktywnych początkujących, a szlachetny, biały maltańczyk swoim łagodnym przywiązaniem owija sobie wokół łapki każdego, kto marzy o bliskim, wrażliwym psie-przyjacielu dla spokojniejszej codzienności.

Gdy podejmiesz decyzję, czeka Cię najważniejszy krok: wybór odpowiedzialnego hodowcy, który stawia zdrowie i charakter ponad szybki zysk. Na HonestDog znajdziesz bezpieczną i przejrzystą platformę, która łączy Cię wyłącznie ze sprawdzonymi, rzetelnymi hodowcami. Spokojnie przejrzyj aktualne mioty, poznaj hodowców osobiście i znajdź czworonoga, który idealnie pasuje do Twojego życia.