Ważne szczepienia psa dzielą się, zgodnie z zaleceniami niemieckiej Stałej Komisji Szczepień Weterynaryjnych (StIKo Vet), na niezbędne szczepienia podstawowe (core) oraz szczepienia dodatkowe (non-core), dobierane do potrzeb. Każdy pies w Niemczech powinien być stale chroniony przed nosówką, parwowirozą i leptospirozą. Kolejne szczepienia, takie jak przeciw wściekliźnie czy kaszlowi kenelowemu, zależą od środowiska, w którym pies żyje, jego kontaktów z innymi psami i planów podróży.
| Aspekt | Przegląd dla opiekunów psów |
|---|---|
| Szczepienia podstawowe (core) | Nosówka, parwowiroza, leptospiroza (zalecane na stałe dla każdego psa) |
| Ważne szczepienia dodatkowe (non-core) | Wścieklizna (obowiązkowa przy podróżach po UE), zakaźne zapalenie wątroby (HCC), parainfluenza (Pi), Bordetella, borelioza, leiszmanioza |
| Szczepienie podstawowe szczeniaka | Od 8., 12. i 16. tygodnia życia, zakończenie w wieku ok. 15 miesięcy |
| Odstępy między dawkami przypominającymi | Leptospiroza i kaszel kenelowy co rok; nosówka, parwowiroza i wścieklizna zazwyczaj co 3 lata |
| Typowy koszt jednej wizyty | Około 45–110 euro (zależnie od stawki według GOT i rodzaju szczepionki) |
Ten poradnik nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Jakie szczepienia są naprawdę potrzebne psu?
Gdy mowa o szczepieniach psów, wielu opiekunów jest rozdartych między dwiema skrajnościami: z jednej strony obawą przed groźnymi chorobami zakaźnymi, z drugiej lękiem przed niepotrzebnym obciążeniem organizmu zwierzęcia. Żeby dać rzetelną, opartą na nauce wskazówkę, Stała Komisja Szczepień Weterynaryjnych (StIKo Vet) przy Instytucie Friedricha Loefflera regularnie publikuje zaktualizowane wytyczne dotyczące szczepień małych zwierząt.
Przewodnia myśl tych zaleceń brzmi: „Szczepić tak rzadko, jak to możliwe, i tak często, jak to konieczne”. Obowiązuje też zasada, by zaszczepić jak najwięcej zwierząt, tak aby obok pojedynczego psa chronić całą populację psów dzięki szerokiej odporności zbiorowej. Na terenie Niemiec nie ma wprawdzie ustawowego obowiązku szczepienia psów, jednak specjaliści wyraźnie rozróżniają dwie kategorie szczepień:
- Komponenty core (szczepienia obowiązkowe w sensie medycznym): przed tymi patogenami każdy pies powinien być chroniony przez cały czas, niezależnie od tego, czy mieszka w dużym mieście, czy na wsi. Dotyczą chorób zagrażających życiu, które w Niemczech nadal występują lub mogą się nawet przenosić na człowieka.
- Komponenty non-core (szczepienia dobrowolne): te szczepienia nie są potrzebne każdemu zwierzęciu. Zaleca się je indywidualnie, gdy ryzyko zakażenia jest podwyższone przez warunki utrzymania, region geograficzny lub planowane podróże zagraniczne.
Szczepienia podstawowe (core) u psów – szczegóły
W aktualnych wytycznych dotyczących szczepień małych zwierząt w OpenAgrar StIKo Vet zalicza do niezbędnych komponentów core trzy choroby: parwowirozę, nosówkę i leptospirozę. W żółtej książeczce szczepień lub niebieskim unijnym paszporcie dla zwierząt domowych te komponenty zobaczysz najczęściej jako skróty literowe na naklejonych etykietach szczepionek (S lub D dla nosówki, P dla parwowirozy, L dla leptospirozy).
Nosówka (skrót S lub D od Distemper)
Nosówka to wysoce zakaźna choroba wirusowa wywoływana przez wirusa nosówki psów. W zależności od postaci przebiegu atakuje drogi oddechowe, przewód pokarmowy, skórę lub ośrodkowy układ nerwowy. Psy, które przeżyją ciężkie zakażenie, często zostają z trwałymi uszkodzeniami neurologicznymi (jak tzw. tik nosówkowy) lub wadami szkliwa zębów; często jednak choroba kończy się śmiercią. Ponieważ wirus jest bardzo rozpowszechniony wśród rodzimych dzikich zwierząt – zwłaszcza lisów, kun i szopów praczy – każdy pies może się zarazić podczas codziennego spaceru po lesie czy parku.
Parwowiroza (skrót P)
Parwowiroza, nazywana też „psią zarazą”, jest wywoływana przez parwowirusa psów. Ten patogen jest w środowisku wyjątkowo odporny i potrafi przetrwać wiele miesięcy w resztkach kału na trawnikach czy na podeszwach butów. Zakażenie prowadzi do bardzo ciężkiej, często krwawej biegunki, obfitych wymiotów i gwałtownego spadku liczby białych krwinek. Zwłaszcza u szczeniąt, młodych psów i niezaszczepionych seniorów choroba mimo intensywnej opieki weterynaryjnej często kończy się śmiercią z powodu odwodnienia, sepsy lub zapalenia mięśnia sercowego.
Szczepienie L4 u psa: dlaczego ochrona przed leptospirozą jest tak ważna
Kto przegląda książeczkę szczepień swojego psa albo wcześniej szuka informacji, prawie zawsze trafia na określenie szczepienie L4 u psa. Kryje się za nim szczepienie ochronne przeciw leptospirozie (dawniej zwanej też „stuttgarcką chorobą psów”). W przeciwieństwie do nosówki i parwowirozy leptospirozę wywołują nie wirusy, lecz bakterie – tzw. leptospiry.
Głównymi nosicielami są zakażone dzikie gryzonie, takie jak szczury i myszy, które wydalają bakterie z moczem. W ciepłych miesiącach lata i jesieni patogeny doskonale przeżywają w kałużach, stawach, rowach i wilgotnej ziemi. Jeśli pies napije się z takiej kałuży albo przejdzie przez nią z najmniejszymi uszkodzeniami skóry, bakterie przenikają przez błony śluzowe do krwiobiegu i w bardzo krótkim czasie ciężko uszkadzają wątrobę, nerki i płuca. Co więcej, leptospiroza jest zoonozą: chory pies może przenieść bakterie na człowieka, u którego także mogą wywołać poważne uszkodzenia narządów.
Dlaczego w nazwie szczepienia L4 u psa występuje cyfra cztery? Na świecie istnieją setki różnych podgrup (serowarów) leptospir. Starsze szczepionki (L2) obejmowały tylko dwa z tych szczepów. Ponieważ spektrum patogenów w Europie z biegiem lat się zmieniło, StIKo Vet wyraźnie zaleca stosowanie szczepionek czterowalentnych (L4), skierowanych przeciw czterem istotnym serogrupom, które zapewniają znacznie szerszą ochronę. Ponieważ w szczepieniu L4 u psa stosuje się inaktywowaną szczepionkę przeciw bakteriom, pamięć immunologiczna utrzymuje się krócej niż po żywych szczepionkach wirusowych. Dlatego szczepienie przeciw leptospirozie trzeba konsekwentnie przypominać co 12 miesięcy, a przy bardzo dużej presji zakażenia na obszarach endemicznych czasem nawet co pół roku.
Szczepienia non-core: sensowna ochrona zależna od indywidualnych potrzeb
Nie każdy pies prowadzi takie samo życie. Spokojny pies towarzyszący na wsi rzadko spotyka obce psy, natomiast aktywny pies rodzinny może trzy razy w tygodniu odwiedzać plac treningowy, latem jeździć na wakacje do południowej Europy albo spędzać urlop opiekunów w pensjonacie dla psów. Właśnie tu wkraczają szczepienia non-core.
Wścieklizna (skrót T lub R od Rabies)
Wielu opiekunów dziwi się, że StIKo Vet od kilku lat nie zalicza już w Niemczech szczepienia przeciw wściekliźnie do szczepień core. Powód jest pozytywny: od 2008 roku Niemcy oficjalnie uznawane są za wolne od wścieklizny lądowej (czyli klasycznej wścieklizny lisów). Dla psa, który nigdy nie opuszcza Niemiec, ryzyko zakażenia na co dzień praktycznie już nie istnieje.
Mimo to większość opiekunów szczepi psa przeciw wściekliźnie – z dwóch ważnych powodów:
- Podróże i wydarzenia: gdy z psem przekraczasz granicę w obrębie UE, ważne szczepienie przeciw wściekliźnie wpisane do unijnego paszportu dla zwierząt domowych jest wymagane prawem. Wiele szkół dla psów, pensjonatów, klubów i wystaw psów również wymaga okazania zaświadczenia jako warunku wstępu.
- Lepsza sytuacja prawna na gruncie rozporządzenia o wściekliźnie: jeśli pies mimo wszystko zetknie się ze zwierzęciem podejrzanym o zakażenie (np. nielegalnie sprowadzonym szczeniakiem), urząd weterynaryjny w skrajnym przypadku nakazuje uśmiercenie niezaszczepionych psów, podczas gdy zwierzęta z udokumentowanym szczepieniem są prawnie chronione i zwykle zostają jedynie objęte obserwacją.
Zakaźne zapalenie wątroby psów (Hepatitis contagiosa canis, HCC, skrót H lub A)
Zakaźne zapalenie wątroby psów wywołuje adenowirus psów typu 1. Dzięki dziesięcioleciom konsekwentnych szczepień choroba stała się w Europie Zachodniej bardzo rzadka, dlatego formalnie przeszła ze szczepień core do non-core. W Europie Wschodniej wirus nadal jednak krąży. Ponieważ komponent HCC jest zawarty niemal we wszystkich popularnych szczepionkach skojarzonych razem z nosówką i parwowirozą (jako szczepionka SHP lub DHP) i nie stanowi dodatkowego obciążenia, weterynarze i StIKo Vet zdecydowanie zalecają utrzymanie tej ochrony, by utrzymać ochronę populacji psów.
Szczepienie Pi i Bordetella: ochrona przed kompleksem kaszlu kenelowego
Jeśli w książeczce szczepień szukasz skrótu Pi, chodzi o wirusa parainfluenzy psów. Ten wirus jest jedną z głównych przyczyn tzw. zespołu zakaźnego zapalenia tchawicy i oskrzeli, lepiej znanego jako kaszel kenelowy. Choroba jest wysoce zakaźna i przenosi się drogą kropelkową podczas obwąchiwania, szczekania lub kaszlu. Chore psy cierpią na suchy, szczekliwy kaszel, który prowadzi aż do odruchu wymiotnego; u osłabionych zwierząt może się z niego rozwinąć zapalenie płuc.
Zazwyczaj w kaszlu kenelowym współdziałają wirusy (parainfluenza) i bakterie (zwłaszcza Bordetella bronchiseptica). Komponent Pi jest często zawarty bezpośrednio w szczepionce skojarzonej (np. SHPPi). Dla psów z licznymi bliskimi kontaktami z innymi psami – np. w psich przedszkolach, na placu treningowym, na wybiegach lub przed pobytem w pensjonacie – sensowne jest dodatkowe, celowane szczepienie przeciw Bordetella bronchiseptica. Podaje się je często bezboleśnie w formie kropli do nosa lub na błonę śluzową jamy ustnej, a szczepionka buduje odporność miejscową bezpośrednio na błonach śluzowych dróg oddechowych.
Inne szczepienia dobrowolne: borelioza, leiszmanioza i herpeswirus
Zależnie od środowiska i sposobu użytkowania psa w grę wchodzą kolejne, specjalne szczepienia:
- Borelioza z Lyme: ta choroba bakteryjna jest przenoszona przez ukąszenie kleszcza pospolitego. StIKo Vet zaleca szczepienie przede wszystkim psom, które bardzo często przebywają na terenach leśnych i zarośniętych z dużą liczbą kleszczy (np. psy myśliwskie). Ważne: szczepienie nigdy nie zastępuje farmakologicznej ochrony przed kleszczami (repelenty lub izoksazoliny), ponieważ kleszcze przenoszą też inne groźne choroby, takie jak anaplazmoza czy babeszjoza.
- Leiszmanioza: kto zabiera psa w rejon Morza Śródziemnego, naraża go na ukłucia moskitów (Phlebotomus), które przenoszą leiszmanie. Szczepienie nie zapobiega samemu zakażeniu, ale wyraźnie obniża ryzyko wystąpienia objawów klinicznych choroby.
- Herpeswirus psów (CHV-1): to szczepienie dotyczy wyłącznie suk hodowlanych i ma zapobiegać groźnemu zakaźnemu zamieraniu szczeniąt w pierwszych tygodniach życia.
Plan szczepień: szczepienie podstawowe szczeniaka i dawki przypominające
Aby szczepienie psa działało niezawodnie, układ odpornościowy trzeba „uczyć” we właściwym rytmie. Gdy szczenięta przychodzą na świat, otrzymują z pierwszym mlekiem matki (siarą) tzw. przeciwciała matczyne. Ta odporność bierna chroni maluchy przed zakażeniami w pierwszych tygodniach życia, ale ma haczyk: dopóki we krwi szczeniaka krążą przeciwciała matki, wychwytują one także podane wirusy szczepionkowe i neutralizują je, zanim własny układ odpornościowy szczeniaka zacznie działać.
Ponieważ bez skomplikowanych badań krwi nie wiadomo dokładnie, w którym tygodniu przeciwciała matczyne u danego szczeniaka zanikają (tzw. „luka immunologiczna”), StIKo Vet zaleca wieloetapowy schemat szczepienia podstawowego:
- 8. tydzień życia: pierwsze szczepienie przeciw nosówce, parwowirozie, HCC, leptospirozie (L4) oraz ewentualnie parainfluenzie (Pi).
- 12. tydzień życia: drugie szczepienie przeciw nosówce, parwowirozie, HCC, leptospirozie (L4), ewentualnie Pi, a po raz pierwszy także przeciw wściekliźnie.
- 16. tydzień życia: trzecie szczepienie przeciw nosówce, parwowirozie i HCC. Ten termin jest kluczowy, jeśli w 12. tygodniu nadal były obecne resztki przeciwciał matczynych.
- 15. miesiąc życia (lub 1 rok po ostatnim szczepieniu szczenięcym): kończące szczepienie przeciw nosówce, parwowirozie, HCC, leptospirozie i ewentualnie Pi oraz wściekliźnie (zależnie od informacji producenta szczepionki przeciw wściekliźnie). Dopiero po tej wizycie szczepienie podstawowe jest w pełni zakończone.
Gdy szczepienie podstawowe zostanie pomyślnie zakończone w drugim roku życia, odstępy dla wirusowych komponentów core wyraźnie się wydłużają. Przeciw nosówce, parwowirozie i HCC (a przy większości preparatów także przeciw wściekliźnie) w zupełności wystarcza dawka przypominająca co trzy lata. Komponenty przeciw leptospirozie (L4) i parainfluenzie (Pi) wymagają natomiast nadal szczepienia co roku.
Oznaczanie miana przeciwciał i odstępy między szczepieniami: o czym dyskutują specjaliści
W ostatnich latach coraz więcej opiekunów psów chce indywidualnie sprawdzić, czy szczepienie przypominające w danym momencie w ogóle jest konieczne. Tłem są m.in. wytyczne Światowego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt (WSAVA) oraz badania naukowe wykazujące, że odporność po skutecznym szczepieniu podstawowym zmodyfikowanymi żywymi szczepionkami przeciw nosówce, parwowirozie i HCC utrzymuje się często wyraźnie dłużej niż trzy lata – w wielu przypadkach nawet przez całe życie.
Jako alternatywa dla rutynowego szczepienia co trzy lata ugruntowało się w przypadku nosówki i parwowirozy oznaczanie miana przeciwciał. Weterynarz pobiera psu niewielką ilość krwi i za pomocą szybkiego testu w gabinecie lub w zewnętrznym laboratorium sprawdza, czy nadal krąży wystarczająca ilość przeciwciał ochronnych. Jeśli miano jest dość wysokie, szczepienie przeciw tym wirusom można odroczyć i ponownie skontrolować w późniejszym terminie.
Trzeba jednak pamiętać o dwóch ważnych ograniczeniach, o których informuje weterynarz podczas konsultacji: po pierwsze, taka kontrola miana nie działa w przypadku leptospirozy (L4) i kaszlu kenelowego, ponieważ mierzalne przeciwciała spadają tu już krótko po szczepieniu i nie korelują wiarygodnie z rzeczywistą ochroną. Po drugie, dodatni wynik miana przy wściekliźnie nie zastępuje prawnie szczepienia przypominającego: przy przekraczaniu granic lub w dokumentach dla urzędów liczy się wyłącznie termin ważności szczepienia określony przez producenta szczepionki i wpisany w paszporcie zwierzęcia.
Ponadto izby lekarsko-weterynaryjne i uczelnie podkreślają aspekt, który uwidoczniło badanie dotyczące zgodności opiekunów z zaleceniami w Niemczech: u starszych psów od 10. roku życia dyscyplina szczepień u opiekunów często wyraźnie słabnie. Wielu właścicieli błędnie sądzi, że senior nie może się już zarazić albo że wcześniejsze szczepienia chronią go automatycznie na zawsze. W rzeczywistości sprawność układu odpornościowego z wiekiem spada (immunosenescencja), dlatego właśnie starsze psy nadal potrzebują regularnej rozmowy o szczepieniach i – zwłaszcza przy leptospirozie – nieprzerwanej ochrony.
Praktyka: co to konkretnie oznacza dla Ciebie i Twojego psa?
Wizyta szczepienna w gabinecie weterynaryjnym to znacznie więcej niż szybkie ukłucie w przelocie. Zgodnie z wytycznymi szczepić wolno wyłącznie zwierzę klinicznie zdrowe i zdolne do szczepienia. Dlatego Twoja lekarka lub Twój lekarz weterynarii najpierw dokładnie zbada psa: sprawdzi błony śluzowe, węzły chłonne, zęby i uszy, osłucha serce i płuca oraz zbada palpacyjnie brzuch. Taka coroczna rozmowa o zdrowiu bardzo pomaga wcześnie wykryć podstępnie rozwijające się choroby.
Jak optymalnie przygotować psa?
Aby układ odpornościowy psa mógł bez zakłóceń zareagować na szczepionkę i zbudować stabilną odporność, organizm nie powinien być jednocześnie osłabiony przez pasożyty. Warto zbadać psa na obecność robaków (próbka kału) lub odrobaczyć go mniej więcej 1–2 tygodnie przed planowaną wizytą szczepienną. Jeśli dzień przed terminem pies ma objawy takie jak biegunka, wymioty, kaszel, apatia lub gorączka albo Twoja suka jest właśnie w trakcie wyczerpującej cieczki, lepiej po konsultacji z gabinetem przełożyć wizytę o kilka dni.
Możliwe działania niepożądane i szczególne przypadki u niektórych ras
Nowoczesne szczepionki dla psów są bardzo dobrze przebadane i na co dzień zwykle dobrze tolerowane. Ponieważ jednak szczepienie celowo pobudza układ odpornościowy do pracy, lekkie reakcje poszczepienne w ciągu pierwszych 1–2 dni po wizycie są zupełnie normalne:
- Pies wydaje się nieco bardziej zmęczony niż zwykle i może mieć lekko podwyższoną temperaturę lub mniejszy apetyt.
- W miejscu wkłucia (zwykle na bocznej ścianie klatki piersiowej lub w okolicy karku) tworzy się niewielki, czasem bolesny przy dotyku obrzęk. Taki „guzek poszczepienny” to miejscowa reakcja tkanek, która zwykle samoistnie ustępuje w ciągu kilku tygodni.
W dniu szczepienia i następnego dnia daj psu trochę spokoju, zrezygnuj z psich sportów i szalonych zabaw oraz zadbaj, by było mu ciepło i sucho. Bardzo rzadko dochodzi do alergicznych reakcji nadwrażliwości, które pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych godzin po wstrzyknięciu. Jeśli głowa puchnie (tzw. „twarz hipopotama”), na ciele pojawia się silnie swędząca pokrzywka, pies wielokrotnie wymiotuje albo wydaje się apatyczny i blady, musisz natychmiast wrócić do gabinetu weterynaryjnego.
Szczególnej uwagi wymagają bardzo małe i lekkie rasy, takie jak chihuahua, szpic miniaturowy czy yorkshire terrier. Ponieważ dawka szczepionki u psa nie jest obliczana według masy ciała – pies ważący 2 kilogramy potrzebuje dokładnie takiej samej ilości antygenów do pobudzenia układu odpornościowego jak dog niemiecki – rasy miniaturowe reagują czasem wrażliwiej, gdy w jednym zastrzyku podaje się bardzo wiele komponentów naraz. Jeśli Twój pies ma taką skłonność, możesz omówić z weterynarzem rozłożenie szczepień w czasie, na przykład podanie szczepionki przeciw wściekliźnie w odstępie 2–3 tygodni od szczepionki skojarzonej.
Ile kosztują szczepienia psa?
Koszty szczepień psów w Niemczech nie podlegają dowolnym negocjacjom, lecz wynikają z taksy opłat dla lekarzy weterynarii (GOT) Federalnej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej. W wykazie opłat nie ma ryczałtowej pozycji „szczepienie psa”. Rachunek składa się natomiast z kilku usług cząstkowych: badania ogólnego z poradą, wstrzyknięcia podskórnego lub domięśniowego, wystawienia zaświadczenia o szczepieniu oraz kosztów materiałowych samej szczepionki plus podatek VAT.
Ponieważ gabinety mogą w zależności od nakładu czasu, położenia regionalnego i stopnia trudności rozliczać się według stawki od jednokrotnej do trzykrotnej, zwykła wizyta szczepienna u psa kosztuje w praktyce zazwyczaj od 45 do 110 euro. W przypadku szczeniaka w pierwszym roku życia trzeba przy 3–4 terminach szczepienia podstawowego odpowiednio zaplanować wyższe koszty łączne. Wiele ubezpieczeń zdrowotnych dla psów dofinansowuje szczepienia z rocznego budżetu na profilaktykę.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie szczepienia są obowiązkowe dla psów w Niemczech?
W obrębie Niemiec nie ma ustawowego obowiązku szczepienia psów. Mimo to Stała Komisja Szczepień Weterynaryjnych (StIKo Vet) zdecydowanie zaleca, by każdego psa stale chronić szczepieniami core przed nosówką, parwowirozą i leptospirozą. Gdy podróżujesz z psem za granicę w Europie, szczepienie przeciw wściekliźnie staje się obowiązkiem prawnym. Musi być wykonane co najmniej 21 dni przed wyjazdem i udokumentowane w niebieskim unijnym paszporcie dla zwierząt domowych.
Co oznacza skrót SHPPi + L4 w książeczce szczepień?
Ta kombinacja liter oznacza najpopularniejszą szczepionkę wieloskładnikową dla psów. S oznacza nosówkę, H zakaźne zapalenie wątroby (Hepatitis contagiosa canis), P parwowirozę, a Pi parainfluenzę (wirusowy czynnik kaszlu kenelowego). Skrót L4 wskazuje, że dodatkowo podano nowoczesną szczepionkę przeciw czterem istotnym szczepom leptospir (leptospirozie). Jeśli na końcu widnieje jeszcze T, zawarty był także komponent przeciw wściekliźnie.
Czy mój pies naprawdę musi być szczepiony co roku?
Coroczna wizyta na rozmowę o szczepieniach jest dla większości psów nadal potrzebna, jednak nie szczepi się już co roku przeciw wszystkiemu. Podczas gdy szczepionki przeciw nosówce, parwowirozie, zapaleniu wątroby i zwykle także wściekliźnie po zakończonym szczepieniu podstawowym trzeba przypominać tylko co 3 lata, ochrona przed bakteryjną leptospirozą (L4) i przed kaszlem kenelowym (Pi/Bordetella) utrzymuje się tylko około 12 miesięcy. Te komponenty wymagają zatem corocznego przypomnienia.
Jak często trzeba powtarzać szczepienie L4 u psa?
Jeśli Twój pies po raz pierwszy w życiu otrzymuje nowoczesną szczepionkę L4 (czy to jako szczeniak, czy przy zmianie szczepionki w dorosłości), szczepienie podstawowe obejmuje dwa wstrzyknięcia w odstępie 3–4 tygodni oraz kolejne szczepienie po roku. Potem szczepienie L4 przypomina się raz w roku, najlepiej wiosną, zanim zacznie się cieplejsza pora roku z większym ryzykiem kałuż i zakażeń.
Czy starsze psy lub psy ze schroniska bez książeczki szczepień też można jeszcze zaszczepić?
Tak, jest to w pełni możliwe i bardzo ważne. Jeśli do Ciebie trafia dorosły pies o nieznanej historii szczepień, potrzebuje dostosowanego szczepienia podstawowego. Ponieważ w przeciwieństwie do szczeniaka nie ma już we krwi przeciwciał matczynych, przy żywych szczepionkach przeciw nosówce i parwowirozie często wystarcza już jedno wstrzyknięcie (po którym następuje dawka przypominająca po roku), by zbudować trwałą ochronę. W przypadku inaktywowanej szczepionki przeciw leptospirozie (L4) także u dorosłego psa potrzebne są natomiast początkowo dwie dawki w odstępie około 4 tygodni.
Dobrze poinformowani przez całe psie życie
Przemyślany plan szczepień niezawodnie chroni Twojego czworonoga przed ciężkimi chorobami zakaźnymi, nie obciążając jego organizmu zbędnymi zastrzykami. Jeśli raz w roku wspólnie z lekarką lub lekarzem weterynarii sprawdzisz, jak wygląda Wasza codzienność, jakie podróże są w planach i które komponenty w książeczce szczepień są aktualnie do wykonania, podejmiesz bezpieczną i odpowiedzialną decyzję na rzecz długiego psiego życia.
Jako godna zaufania platforma HonestDog wspiera Cię we wszystkich kwestiach dotyczących zdrowia, pielęgnacji i wyboru czworonoga. Jeśli dopiero zaczynasz się zastanawiać i chcesz sprawdzić, jaki pies idealnie pasuje do Twojego stylu życia, zajrzyj do naszej wyszukiwarki ras lub przejrzyj nasze szczegółowe profile ras.
