Nie ma jeszcze szczeniąt ani hodowców rasy Sarplaninac

Kto patrzy na Sarplaninaca, spogląda w historię surowych górskich regionów Bałkanów. Przez stulecia hodowano tam tego imponującego molosa, by samodzielnie chronił stada zwierząt gospodarskich przed drapieżnikami, takimi jak wilki i niedźwiedzie. Jeśli chcesz kupić szczenię Sarplaninac, nie sprowadzasz do domu zwykłego psa do towarzystwa, lecz wysoce wyspecjalizowanego stróża, który żyje średnio od 11 do 13 lat. Samce osiągają pokaźną wysokość w kłębie od 56 do 70 cm przy wadze od 35 do 45 kg; suki, mierzące od 54 do 65 cm i ważące od 30 do 40 kg, są nieco lżejsze, ale prezencją w niczym nie ustępują samcom. Gęsta, szorstka i długa sierść z obfitym podszerstkiem sprawia, że Sarplaninac jest całkowicie odporny na warunki atmosferyczne. Na co dzień zjednuje sobie swoich ludzi niezachwianą lojalnością, spokojem i głęboko zakorzenioną potrzebą ochrony rodziny – bez bezpodstawnej agresji.

Realistyczny przedział cenowy dla szczenięcia Sarplaninac z rzetelnej hodowli to między 1200 a 2500 euro. Cena ta odzwierciedla znaczny nakład pracy, jakiego wymaga odpowiedzialne odchowanie szczeniąt tej dużej rasy. Ponieważ Sarplaninac ma na świecie raczej niewielką bazę hodowlaną, zaangażowani hodowcy często pokonują duże odległości, by dotrzeć do odpowiednich reproduktorów, aby zachować zdrową pulę genową. Dochodzą do tego koszty badań weterynaryjnych rodziców, wysokiej jakości karmy dla dużych szczeniąt oraz intensywnej socjalizacji w pierwszych tygodniach życia. Ostrożność jest wskazana przy rzekomych okazjach: nierzetelni pseudohodowcy oszczędzają właśnie na tych kluczowych kwestiach – z kosztownymi skutkami dla późniejszego zdrowia i charakteru psa.

Sarplaninac z dobrej hodowli uchodzi za odporną, pierwotną rasę, jednak ze względu na swoją wielkość i wagę niesie ze sobą typowe dla rasy ryzyko problemów z układem ruchu i oczami. Zalecany standard zdrowotny rasy obejmuje badanie rentgenowskie w kierunku dysplazji stawów biodrowych (HD) i dysplazji stawów łokciowych (ED). Rzetelni hodowcy zlecają też kliniczne badanie oczu rodziców, ponieważ u tej rasy mogą występować wady położenia powiek, takie jak ektropium lub entropium. Te badania wyraźnie zmniejszają ryzyko problemów ortopedycznych i chorób oczu w linii.

Poza tym istnieją inne typowe dla rasy problemy zdrowotne, na które musisz zwracać uwagę: należą do nich mielopatia zwyrodnieniowa (postępująca choroba rdzenia kręgowego) oraz kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM), poważna choroba serca. Zapytaj hodowcę wprost, czy w jego liniach hodowlanych znane są przypadki tych chorób.

Także po zakupie jako opiekun ponosisz dużą odpowiedzialność: w pierwszym roku życia bezwzględnie zadbaj o odchowanie oszczędzające stawy i szczupłą sylwetkę. Zbyt szybki wzrost spowodowany niewłaściwą karmą lub zbyt wczesnym obciążaniem poważnie szkodzi jeszcze miękkim stawom. Regularnie kontroluj też oczy swojego psa, by wcześnie wykryć podrażnienia. Wyraźnym sygnałem ostrzegawczym przy zakupie są sprzedawcy, którzy nie potrafią przedstawić oficjalnych wyników badań rentgenowskich albo odchowują szczenięta w odosobnionych kojcach, bez kontaktu z rodziną.

Rzut oka na cechy rasy szybko pokazuje: Sarplaninac nie jest psem dla każdego i zdecydowanie nie jest psem do mieszkania w bloku w centrum miasta (przystosowanie do życia w mieście: 2/5). Potrzebuje bezpiecznie ogrodzonej posesji, której może pilnować, a jednocześnie bliskiego kontaktu z rodziną (przyjazność wobec rodziny: 4/5). Wobec dzieci, z którymi mieszka, zachowuje się zwykle cierpliwie i opiekuńczo (3/5), ale dzieci gości i obcych dorosłych początkowo obserwuje nieufnie.

Szkolenie i pielęgnacja na co dzień

Jego łatwość szkolenia oceniana jest na tylko 2 na 5 punktów. Nie ma to nic wspólnego z brakiem inteligencji – wręcz przeciwnie. Pies pasterski do ochrony stad był selekcjonowany do tego, by w górach podejmować własne decyzje. U tego pewnego siebie psa o silnym charakterze nie znajdziesz ślepego posłuszeństwa. Potrzebujesz opanowania, cierpliwości i konsekwencji zamiast surowości. Jego poziom energii jest wysoki (4/5), co jednak przejawia się raczej wytrzymałością podczas długich obchodów terenu niż gorączkową zabawą piłką. Tolerancja wobec obcych psów jest umiarkowana (3/5), zwłaszcza na własnym terytorium. Nakład pracy przy pielęgnacji gęstej szaty oraz intensywność linienia plasują się w średnim zakresie (po 3/5): regularne, dokładne wyczesywanie podszerstka – zwłaszcza w okresie wymiany sierści – utrzymuje sierść i skórę w zdrowiu.